“Harika bir dersiniz var ama kimse gelmediyse, o ders hiç yapılmamış demektir.” I-PLAY müfredatındaki bu cümle, Modül 4’ün tamamını özetler. İyi bir oyun yürütmek işin yalnızca yarısıdır. Diğer yarısı, oturumlardan önce, oturumlar arasında ve sonrasında yapılan topluluk çalışmasıdır: ilişkiler kurmak, müttefikler bulmak ve bir girişimin tek bir etkinliğin ya da tek bir finansman döneminin ötesinde yaşaması için gerekli koşulları oluşturmak.

Bu ilk ders, her iyi topluluk girişiminin başladığı yerden başlar: eksik olandan değil, zaten var olandan.

01İhtiyaçlardan kaynaklara

Birçok proje bir ihtiyaç analizi ile başlar: Bu mahallenin sorunları neler, neler eksik, neler yolunda gitmiyor? Bu yararlı bir bilgidir; ancak toplulukları eksikliklerin toplamı olarak çerçeveleme eğilimindedir – ve insanlar bir sorun olarak tanımlanmaktan nadiren motivasyon duyar.

Kaynak haritalama soruyu tersine çevirir: Hangi güçlü yönler, ağlar, mekânlar ve bilgi birikimi zaten mevcut? I-PLAY müfredatı, bu kaynak temelli yaklaşımın yukarıdan aşağıya program tasarımına göre sürekli olarak daha sürdürülebilir girişimler ortaya çıkardığını belirtir; çünkü insanların zaten önemsediği ve kontrol ettiği şeylerin üzerine inşa eder.

02Beş tür topluluk kaynağı

03Geleneksel oyunlar kaynak haritalamaya neden bu kadar uygun?

Geleneksel oyunların kendisi birer topluluk kaynağıdır. İnsanların hafızasında yaşarlar ve gündelik hayattan doğmuşlardır – örneğin Lokotxak, Bask çiftlik evlerindeki mısır hasadından doğmuştur. Yaşlı bir komşunuza eskiden nasıl oynadıklarını sorduğunuzda yalnızca kuralları toplamış olmazsınız: onların bilgisini değerli olarak tanımış olursunuz. Bu tanınma çoğu zaman onların etkin katılımına doğru atılan ilk adımdır.

Geleneksel oyunlar ayrıca çok az şeye ihtiyaç duyar: taşlar, mısır koçanları, ipler, tebeşir. Kaynak haritanızdaki “mekânlar” ve “malzemeler” sütunları, daha hiçbir harcama yapmadan çoğu zaman zaten doludur.

04I-PLAY’den bir örnek

I-PLAY en başından itibaren yerel kaynaklardan yola çıktı. Mart 2026’daki proje açılış toplantısı sırasında ortaklar, Errenteria’da el sanatları ve sosyal eğitim alanında çalışan bir dernek olan Kroma‘yı ziyaret etti. Kroma artık, iş birliği planlanan Oiartzun ve Errenteria belediyelerinin spor birimleriyle birlikte projenin yerel müttefiklerinden biridir. Proje, sıfırdan yeni yapılar oluşturmak yerine kendi mahallelerinde zaten güvene, mekânlara ve kitlelere sahip kuruluşlarla bağlantı kurar. Aynı mantık ABARKA’yı, ailelerin zaten bir araya geldiği mevcut bir etkinlik olan Errenteria’daki JOLASean 2026‘ya götürdü – bunu Ders 4.3’te daha ayrıntılı okuyacaksınız.

05Basit bir kaynak haritalama oturumu nasıl yürütülür?

1. 1Küçük ve karma bir grup toplayın – örneğin bir gençlik çalışanı, bir öğretmen, iki üç genç ve yaşlı bir komşu.
2. 2Büyük bir kâğıda mahallenin ya da kasabanın kabataslak bir haritasını çizin.
3. 3Yukarıdaki her kaynak türü için bir renk olmak üzere beş renkte yapışkan not ekleyin. Herkes bildiklerini ekler.
4. 4Bağlantıları arayın: Hangi kişi hangi kuruluş, mekân veya etkinlikle bağlantılı?
5. 5Bir veya iki “kolay kazanım” üzerinde anlaşın – örneğin yeni bir şenlik düzenlemek yerine mevcut bir şenliğe katılmak.

Dezavantajlı gruplardan gençleri de bu haritalamaya dâhil edin. Onlar çoğu zaman profesyonellerin gözden kaçırdığı kaynakları bilir: herkesin okuldan sonra buluştuğu avlu, ailelerinin güvendiği dernek, gerçekten dinleyecekleri kişi.