Wskazówka dotycząca jakości: jeśli film jest nieostry, kliknij ikonę ustawień ⚙ w odtwarzaczu → Jakość → 1080p.
Gry tradycyjne łączą ludzi w sposób swobodny i nieformalny. To ich siła – ale też moment, w którym najłatwiej zapomnieć o ochronie uczestników. Przyjazne popołudnie w społeczności wciąż może narazić dziecko na krzywdę, osobę z niepełnosprawnością na upokorzenie, a rodzinę uchodźczą na niebezpieczeństwo, jeśli zdjęcie trafi do internetu. W tej lekcji przyjrzymy się trzem obszarom, którymi musisz zarządzać podczas każdej sesji I-PLAY: ochronie małoletnich, ochronie osób z niepełnosprawnościami oraz ochronie danych i wizerunku.
01Na czym polega ochrona uczestników
Ochrona uczestników to wszystko, co robisz, aby chronić osoby uczestniczące przed krzywdą – fizyczną, emocjonalną, słowną lub cyfrową – i aby mieć pewność, że jeśli coś pójdzie nie tak, zostanie to zauważone i nastąpi reakcja. Program I-PLAY oczekuje od osób prowadzących wdrażania procedur ochrony podczas zajęć z udziałem małoletnich i osób z niepełnosprawnościami oraz promowania kultury zera tolerancji dla przemocy fizycznej i słownej – wobec każdego.
02Ochrona małoletnich
- Znaj i stosuj politykę ochrony małoletnich swojej organizacji, w tym wiedz, komu zgłaszać niepokojące sytuacje. Jeśli Twoja organizacja jej nie ma, zgłoś to, zanim zaczniesz prowadzić sesje z małoletnimi.
- Unikaj sytuacji sam na sam poza zasięgiem wzroku innych. Planuj zajęcia tak, aby osoby dorosłe były widoczne i, jeśli to możliwe, aby obecna była więcej niż jedna osoba dorosła.
- Stosuj wyłącznie odpowiedni kontakt fizyczny. W grach polegających na łapaniu lub wyrywaniu (takich jak Mendil kapmaca) ustal jasne zasady dotyczące tego, gdzie wolno dotykać.
- Słuchaj i działaj. Jeśli młoda osoba powie Ci coś niepokojącego, wysłuchaj jej spokojnie, nie obiecuj zachowania tajemnicy i postępuj zgodnie z procedurą zgłaszania.
- Zero tolerancji. Obelgi, wyśmiewanie, upokarzające „żarty” i agresja fizyczna są natychmiast przerywane – niezależnie od tego, czy pochodzą od osób uczestniczących, widzów czy dorosłych.
03Ochrona osób z niepełnosprawnościami
Profil włączenia zawarty w programie szkolenia daje jasne wskazówki. Jeśli to możliwe, poznaj szczególne potrzeby osób uczestniczących przed sesją i odpowiednio przygotuj otoczenie. Niepełnosprawność ruchowa, sensoryczna i intelektualna wymagają różnych rozwiązań. Kilka kluczowych zasad:
- Pytaj, nie zakładaj. Osoba (lub, w stosownych przypadkach, jej rodzina albo asystent/asystentka) najlepiej zna swoje potrzeby.
- Chroń godność. Projektuj role i adaptacje tak, aby różne możliwości wydawały się naturalną różnorodnością, a nie specjalnym traktowaniem. Nigdy nie wyróżniaj nikogo przy całej grupie.
- Przyjmuj z otwartością osoby towarzyszące i objaśnij im ich rolę podczas sesji.
- Przygotuj sprzęt i przestrzeń z wyprzedzeniem – na przykład lżejsze lub jaskrawsze przedmioty, wolne od przeszkód powierzchnie i mniejsze odległości.
04RODO i ochrona wizerunku
Zdjęcia i filmy są naturalną częścią wydarzeń społecznościowych i projektów europejskich, które muszą pokazywać swoje rezultaty. Program I-PLAY mówi jednak jasno: nigdy nie dokumentujemy ani nie udostępniamy tożsamości osób uczestniczących dla widoczności projektu, jeśli narusza to ich godność lub bezpieczeństwo. Zgodnie z unijnym ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO) wizerunki osób możliwych do zidentyfikowania są danymi osobowymi, a wizerunki dzieci wymagają szczególnej ostrożności.
| Zasada | Co to oznacza w praktyce |
|---|---|
| Najpierw pisemna zgoda | Zbierz świadomą, pisemną zgodę przed zrobieniem jakiegokolwiek zdjęcia lub nagrania wideo. W przypadku osób poniżej 18 lat wymagana jest pisemna zgoda rodzica lub opiekuna prawnego. |
| Żadnych rozpoznawalnych małoletnich | Nie udostępniaj zdjęć, na których można rozpoznać małoletnich. Zamiast tego filmuj dłonie, sprzęt, ujęcia szerokie lub plecy. |
| Dodatkowa ochrona osób w trudnej sytuacji | Osoby uczestniczące ze środowisk wrażliwych lub defaworyzowanych, w tym osoby migranckie i uchodźcze, nigdy nie mogą być rozpoznawalne w publicznie udostępnianych materiałach. |
| Szanuj „nie” | Każdy może odmówić zgody lub ją wycofać. Zaproponuj widoczny sposób rezygnacji, np. kolorową opaskę na nadgarstek, bez zwracania na to uwagi. |
| Sprawdź, zanim pokażesz | Zanim wykorzystasz jakiekolwiek nagranie wideo podczas szkolenia, upewnij się, że wszystkie osoby, które się na nim pojawiają, wyraziły zgodę. |
| Pomyśl, zanim opublikujesz | Platformy takie jak forum społeczności I-PLAY są otwarte ponad granicami. Nigdy nie publikuj niczego, co mogłoby pozwolić zidentyfikować młodych ludzi, z którymi pracujesz – nawet mimochodem. |
- ✓Ochrona uczestników chroni ich przed krzywdą fizyczną, emocjonalną, słowną i cyfrową i wymaga kultury zera tolerancji wobec przemocy.
- ✓W pracy z małoletnimi: stosuj politykę ochrony małoletnich, pozostawaj w zasięgu wzroku innych, ustal zasady kontaktu fizycznego i wiedz, jak zgłaszać niepokojące sytuacje.
- ✓W pracy z osobami z niepełnosprawnościami: pytaj, zamiast zakładać, chroń godność i przyjmuj z otwartością osoby towarzyszące.
- ✓Zgodnie z RODO zbieraj pisemną zgodę przed zrobieniem jakiegokolwiek zdjęcia lub nagrania, nigdy nie udostępniaj zdjęć, na których można rozpoznać małoletnich, i nigdy publicznie nie ujawniaj tożsamości osób w trudnej sytuacji.
- 1Jak obecnie postępuje się ze zdjęciami i filmami podczas wydarzeń Twojej organizacji? Co zmienisz po tej lekcji?
- 2Jak w praktyce wygląda „zero tolerancji” w Twojej grupie?