Wskazówka dotycząca jakości: jeśli film jest nieostry, kliknij ikonę ustawień ⚙ w odtwarzaczu → Jakość → 1080p.
Biblioteka Gier · Lekcja 7.4
Prowadzenie włączającej sesji od początku do końca
⏱ 25 min czytania · 📘 Lektura podstawowa · ✅ Quiz i zadanie na końcu modułu
W tej lekcji
01 Przed sesją: tworzenie włączającego środowiska02 Przewodnik po sesji w 7 krokach03 Adaptacje w skrócie04 Omówienie: Co? I co z tego? Co dalej?05 Zarządzanie dynamiką grupy06 Lista kontrolna przed sesją07 Ewaluacja
Gra staje się doświadczeniem edukacyjnym dopiero wtedy, gdy jest dobrze prowadzona. Ta lekcja zbiera w jednym miejscu przewodnik dla osób prowadzących z Cyfrowego Zestawu Narzędzi I-PLAY (D3.1): jak przygotować, poprowadzić, omówić i ocenić włączającą sesję z grami tradycyjnymi. Jest przeznaczona dla edukatorów, osób pracujących z młodzieżą i trenerów bez wcześniejszego doświadczenia z grami tradycyjnymi.
01Przed sesją: tworzenie włączającego środowiska
Włączająca sesja zaczyna się, zanim rozpocznie się gra.
| Element | Jak to zrobić |
|---|---|
| Powitanie i atmosfera | Przywitaj każdą osobę uczestniczącą indywidualnie. Używaj języka włączającego i neutralnego płciowo. Jasno zaznacz, że celem jest udział, a nie wynik. |
| Zasady grupowe | Ustalcie wspólnie 2–3 proste zasady (szacunek, udział, brak presji). Zasady tworzone wspólnie budują poczucie współodpowiedzialności. |
| Rozgrzewka | Krótka rozgrzewka ruchowa lub integracyjna, w której wszyscy biorą udział na równych zasadach, zmniejsza niepokój i przełamuje bariery społeczne. |
| Przygotowanie przestrzeni | Sprawdź dostępność, usuń przeszkody, wyznacz granice i przygotuj materiały przed przybyciem uczestników. |
| Poznaj swoją grupę | Przeanalizuj możliwości, języki, doświadczenia i potrzeby. Planuj adaptacje z wyprzedzeniem, zamiast improwizować. |
02Przewodnik po sesji w 7 krokach
- 1Poznaj swoją grupę – wiek, możliwości, pochodzenie kulturowe, język, potrzeby w zakresie dostępności i bezpieczeństwa.
- 2Wybierz odpowiednią grę – dopasuj poziom HEPA i przestrzeń; sprawdź sekcję „Adaptacje włączające” (sekcja 6 karty gry).
- 3Przygotuj adaptacje – przejrzyj sekcję 7 dotyczącą niepełnosprawności, osób migranckich i uchodźczych oraz płci.
- 4Przygotuj materiały – sprawdź, czy sprzęt jest dostępny i bezpieczny (sekcje 3 i 9).
- 5Wprowadź grę – pokazuj zamiast wyjaśniać; używaj prostych gestów; unikaj założeń opartych na płci lub kulturze.
- 6Poprowadź sesję – obserwuj udział, stosuj adaptacje, dopilnuj, by nikt nie został pominięty.
- 7Oceń – wykorzystaj pytania z sekcji 10, aby zebrać informację zwrotną.
03Adaptacje w skrócie
- Osoby z niepełnosprawnościami: poznaj ich potrzeby z wyprzedzeniem; rozdzielaj role tak, aby różne możliwości wyglądały na naturalne zróżnicowanie, a nie widoczne udogodnienie; przywitaj i poinstruuj osoby towarzyszące.
- Osoby migranckie i uchodźcze: pokazuj; naucz się kilku podstawowych poleceń (stop, start, zmiana, brawo) w językach osób uczestniczących; od początku zapraszaj do dzielenia się podobnymi grami, aby nauka stała się wymianą.
- Kobiety i dziewczęta: ustal normy dotyczące języka i składu drużyn; tam, gdzie opór jest silny, przed łączeniem grup stwórz wspólne role i wspólną stawkę; nigdy nie toleruj wypowiedzi wiążących wyniki z płcią.
- Młodzież w niekorzystnej sytuacji: podawaj proste instrukcje, zadbaj o szybkie pierwsze sukcesy i dopilnuj, by nic (ubiór, sprzęt, dojazd, jedzenie) nie oddzielało w widoczny sposób tych, którzy mają, od tych, którzy nie mają.
04Omówienie: Co? I co z tego? Co dalej?
Program szkolenia I-PLAY opiera się na cyklu uczenia się przez doświadczenie Kolba (doświadczenie → refleksja → konceptualizacja → eksperymentowanie). Zawsze zarezerwuj co najmniej 10–15 minut na ustrukturyzowaną refleksję.
| Etap | Cel | Przykładowe pytania |
|---|---|---|
| Co się wydarzyło? | Opis bez oceniania | W co graliśmy? Jakie to było uczucie? Co rzuciło Ci się w oczy w sposobie, w jaki grupa brała udział? |
| I co z tego? | Połączenie doświadczenia z uczeniem się | Co ułatwiało, a co utrudniało udział? Czy wszyscy czuli się włączeni? Co to mówi nam o włączaniu? |
| Co dalej? | Przeniesienie do codziennego życia | Gdzie jeszcze pojawia się taka dynamika? Co zrobisz inaczej następnym razem? |
| Powiązania kulturowe | Wymiana gier | Czy znasz podobną grę ze swojej kultury lub środowiska? |
05Zarządzanie dynamiką grupy
| Sytuacja | Proponowana reakcja |
|---|---|
| Osoba uczestnicząca odmawia udziału w grze | Nigdy nie zmuszaj do udziału. Zaproponuj rolę obserwatora, osoby liczącej punkty lub trenera; wiele osób dołącza, gdy po obserwacji poczuje się bezpiecznie. |
| Konflikt między osobami uczestniczącymi | Spokojnie przerwij grę, przypomnij zasady grupowe, słuchaj aktywnie i nie opowiadaj się po żadnej stronie; rozwiąż konflikt, zanim będziecie kontynuować. |
| Gra się nie sprawdza | Dostosuj ją lub zmień; miej w zanadrzu aktywność zapasową. |
| Bariery językowe | Pokazuj, używaj podstawowych poleceń w językach osób uczestniczących, łącz w pary osoby mówiące tym samym językiem, powtarzaj w formie wizualnej. |
| Dominujące osoby uczestniczące | Rozdziel role na nowo; powierz konkretne obowiązki osobom cichszym. |
| Napięcia na tle płci | Przed łączeniem grup zbuduj wspólne role i wspólną stawkę; spokojnie przerywaj wypowiedzi o zabarwieniu płciowym, przywołując ustaloną zasadę. |
06Lista kontrolna przed sesją
- ☐ Przestrzeń i materiały przygotowane i dostępne dla wszystkich
- ☐ Adaptacje określone dla obecnych osób uczestniczących
- ☐ Cele sesji wyjaśnione w języku zrozumiałym dla wszystkich
- ☐ Uzyskana pisemna zgoda na zdjęcia/nagrania wideo (zgoda rodziców w przypadku osób poniżej 18 lat); żadne wizerunki osób szczególnie narażonych umożliwiające ich identyfikację nie są publicznie udostępniane
- ☐ Pytania ewaluacyjne przygotowane
- ☐ Sprzęt sprawdzony pod kątem bezpieczeństwa (ostre krawędzie, ciężar, stabilność)
07Ewaluacja
Program szkolenia zaleca krótkie sprawdzenie wiedzy przed sesją (5 min) i formularz informacji zwrotnej po sesji (5 min); 10-minutowy kwestionariusz obserwacyjny wspiera rozwój samej osoby prowadzącej. Zapytaj osoby uczestniczące, czy czuły się włączone, czy instrukcje były jasne i czy zagrałyby ponownie; zadaj sobie pytanie, które adaptacje się sprawdziły, czy ktoś czuł się wykluczony i co zmienisz.
🛠W praktyce
Korzystaj z Szablonu planu sesji (data/miejsce, profil grupy, gra, cel edukacyjny, zaplanowane adaptacje, materiały, rozgrzewka, 2–3 pytania do omówienia, notatki po sesji) przy każdej sesji. To właśnie wypełnienie pola „notatki po sesji” od razu po zajęciach sprawia, że jedna dobra sesja przekłada się na jeszcze lepszą kolejną.
⭐Najważniejsze wnioski
- ✓Włączanie planuje się przed sesją, a nie improwizuje w jej trakcie.
- ✓Pokazuj zamiast wyjaśniać; proponuj role, nigdy nie zmuszaj do udziału.
- ✓To omówienie (Co? I co z tego? Co dalej?) zamienia zabawę w naukę – zarezerwuj na nie 10–15 minut.
- ✓Zgoda i kontrola bezpieczeństwa są częścią prowadzenia sesji, a nie dodatkiem.
💭Zastanów się
- 1Która sytuacja związana z dynamiką grupy jest dla Ciebie najtrudniejsza i czego spróbujesz następnym razem?
- 2Które pytanie do omówienia najlepiej sprawdzi się w pracy z młodzieżą, z którą pracujesz?
I-PLAY · Tradycyjne sporty i gry na rzecz włączenia · Erasmus+ Sport · ABARKA ONGD · Biga GSK · SEDA