«Oso ondo egon da!» esatea atsegina da, baina ez dio inori hobetzen laguntzen. «Ez du batere funtzionatu» zintzoa izan daiteke, baina hori ere gutxitan da lagungarria. Egiturarik gabeko feedbacka animo lauso edo kritika alferreko bihurtzeko joera du. Ikasgai honetan, feedbacka zehatza, zuzena eta erabilgarria egiten duen egitura sinple bat ikasiko duzu: SBI eredua.
01Zer da SBI eredua?
SBI-k Egoera – Jokabidea – Eragina esan nahi du (ingelesez, Situation – Behaviour – Impact). Feedbacka ematen duenari hau eskatzen dio:
- Egoera: izendatu une zehatza. Noiz eta non gertatu zen?
- Jokabidea: deskribatu ekintza zehatza – dinamizatzaileak benetan esan edo egin zuena, kamera batek grabatuko lukeen bezala. Interpretaziorik eta etiketarik gabe.
- Eragina: deskribatu taldearengan, edo zugan behatzaile gisa, izan zuen ondorio behagarria.
Ereduak zehaztasuna eskatzen du. Pertsona epaitu beharrean, une bat, ekintza bat eta haren ondorioa deskribatzen dituzu. Horri esker, feedbacka entzuteko errazagoa da, eta askoz errazagoa hura oinarri hartuta jarduteko. Mota horretako feedbacka ematen eta jasotzen ikastea I-PLAY-ren curriculum osoko gaitasun profesional transferigarrienetako bat da.
02SBI praktikan: adibideak
| Feedback lausoa | SBI feedbacka |
|---|---|
| «Zure azalpena nahasgarria izan da.» | «Dokuz kiremit jokoaren arauak aurkeztu zenituenean (S), puntuazioa xehe-xehe azaldu zenuen txanda bakar bat ere erakutsi aurretik (B). Hainbat pertsonak elkarri begiratu zioten, eta bik galdera bera egin zuten bi aldiz (I).» |
| «Energia bikaina!» | «Skakanka jokoaren bigarren txandaren hasieran (S), erritmoa ozen zenbatu zenuen eta taldearekin batera txalo egin zenuen (B). Denak batu ziren, baita alboan zutik egon ziren bi pertsonak ere (I).» |
| «Ez zara nahikoa inklusiboa izan.» | «Kaleli yakan top jokorako taldeak aukeratzean (S), bi parte-hartzaileri eskatu zenien beren taldeak aukeratzeko (B). Azken aukeratutako hiru pertsonak besoak gurutzatuta egon ziren lehen txandan (I).» |
| «Ondo kudeatu duzu gatazka.» | «Gra w kule jokoan bi jokalarik puntu bati buruz eztabaidatu zutenean (S), jokoa gelditu zenuen, bakoitzari ikusi zuena azaltzeko eskatu zenion eta taldeari adostutako araua gogorarazi zenion (B). Eztabaida amaitu zen eta bi jokalariek jolasten jarraitu zuten (I).» |
Ohartu SBI adibideek indarguneak eta hobetzeko arloak jasotzen dituztela. Feedback positiboa bezain baliotsua da zehatza denean: dinamizatzaileak zehazki daki zer errepikatu.
03Feedbacketik elkarrizketara
SBI abiapuntu bat da, ez epai bat. Ikusi duzun eragina partekatu ondoren, ireki elkarrizketa labur bat:
- «Zer lortu nahi zenuen une horretan?»
- «Nola sentitu zenuen zu zeunden tokitik?»
- «Zer proba dezakezu hurrengoan?»
Dinamizatzaileak askotan behatzaileak ez dakien zerbait daki – adibidez, parte-hartzaile batek behar zehatz bat zuela. Galdera batek feedbacka errespetuzkoa eta lankidetzazkoa izaten laguntzen du.
04Feedbacka ondo ematea
- Izan garaiz. Eman feedbacka saioa amaitu eta laster, oroitzapenak fresko dauden bitartean.
- Hartu oharrak behatzen duzun bitartean. Idatzi unea eta hitz edo ekintza zehatzak, zure feedbacka zehatza izan dadin.
- Jarri arreta alda daitekeenean. Egin iruzkinak ekintzei buruz, ez nortasunari, azentuari edo itxurari buruz.
- Laburra izan dadila. Ondo aukeratutako bizpahiru SBI puntu hamar baino erabilgarriagoak dira.
- Izan zehatza, lagungarria eta atsegina. Horiek dira curriculumak eskatzen dituen hiru ezaugarriak.
05Feedbacka ondo jasotzea
- Entzun amaieraraino erantzun aurretik.
- Egin argitzeko galderak, zeure burua defendatu ordez: «Kontatuko didazu gehiago ohartu zinenaz?»
- Eskertu pertsonari. Feedback zintzoa emateak ausardia eskatzen du.
- Aukeratu zeri buruz jardun. Ez duzu iruzkin guztiak onartu beharrik, baina idatzi guztiak zure hausnarketa-egunerokoan.
06Feedbackerako giro segurua sortzea
Feedback zintzoa jendea seguru sentitzen den talde batean bakarrik gertatzen da. Kideen arteko praktika-txanda baten aurretik, adostu arau batzuk elkarrekin, parte-hartzaileekin egingo zenukeen bezala: deskribatu egiten dugu, ez epaitu; esaten dena taldean geratzen da; denok ematen eta jasotzen dugu. Feedback-txandaren dinamizatzaile gisa, erabili zuk zeuk lehenik SBI eredua, besteek zure adibideari jarraitu ahal izan diezaioten.
- ✓SBI-k – Egoera, Jokabidea, Eragina – feedbacka deskribapen zehatz eta behagarri bihurtzen du, ez epai.
- ✓Erabili SBI indarguneetarako, baita hobetzeko arloetarako ere.
- ✓Jarraitu SBI-ri galdera ireki batekin, feedbacka elkarrizketa bihurtzeko.
- ✓Adostu arauak lehenik: feedbackak taldea hura emateko eta jasotzeko seguru sentitzen denean bakarrik funtzionatzen du.
- 1Nola aldatzen du SBI bezalako esparru batek feedbackean esaten dena eta hura jasotzeko modua?
- 2Nola lor dezakezu zure kide-taldeko pertsonak seguru senti daitezen feedback zintzoa emateko eta jasotzeko?