Joko tradizionalek jendea elkartzen dute, giro lasai eta informalean. Hori da haien indarra – eta, aldi berean, babesa errazen ahazten den unea. Komunitateko arratsalde atsegin batean ere haur bat kalte jasateko arriskuan egon daiteke, desgaitasuna duen pertsona bat umiliazio baten aurrean, edo errefuxiatu-familia bat arriskuan, argazki bat sarean partekatzen bada. Ikasgai honetan, I-PLAY saio guztietan kudeatu behar dituzun hiru arlo aztertuko ditugu: adingabeen babesa, desgaitasuna duten pertsonen babesa, eta datuen babesa eta irudiaren pribatutasuna.

01Zer esan nahi du babesak

Babesa da parte-hartzaileak kaltetik – fisikoa, emozionala, hitzezkoa edo digitala – babesteko egiten duzun guztia, eta zerbait gaizki ateratzen bada, horretaz ohartu eta neurriak hartzen direla ziurtatzeko egiten duzun guztia. I-PLAY curriculumak eskatzen die dinamizatzaileei adingabeak eta desgaitasuna duten parte-hartzaileak dituzten jardueretarako babes-protokoloak ezartzeko, eta tratu txar fisiko eta hitzezkoen aurrean zero tolerantziako kultura sustatzeko – guztiontzat.

02Adingabeen babesa

• Ezagutu eta bete zure erakundearen haurrak babesteko politika, baita kezkak nori jakinarazi behar zaizkion ere. Zure erakundeak halakorik ez badu, planteatu gaia adingabeekin saioak egin aurretik.
• Saihestu inorekin bakarka eta begi-bistatik kanpo geratzea. Planifikatu jarduerak helduak ikusgai egon daitezen eta, ahal den neurrian, heldu bat baino gehiago egon dadin.
• Erabili kontaktu fisiko egokia soilik. Harrapatzeko edo kentzeko jokoetan (Mendil kapmaca, adibidez), adostu arau argiak non uki daitekeen zehazteko.
• Entzun eta jardun. Gazte batek zerbait kezkagarria kontatzen badizu, entzun lasai, ez agindu sekretua gordeko duzunik eta jarraitu jakinarazpen-prozedurari.
• Zero tolerantzia. Irainak, isekak, «txiste» umiliagarriak eta eraso fisikoak berehala geldiarazten dira – parte-hartzaileengandik, ikusleengandik edo helduengandik etorrita ere.

03Desgaitasuna duten pertsonen babesa

Curriculumaren inklusio-profilak jarraibide argiak ematen ditu. Ahal den neurrian, ezagutu parte-hartzaileen behar zehatzak saioaren aurretik eta prestatu ingurunea horien arabera. Mugikortasun-urritasun batek, zentzumen-desgaitasun batek eta adimen-desgaitasun batek kontuan hartu beharreko gauza desberdinak eskatzen dituzte. Zenbait printzipio nagusi:

• Galdetu, ez suposatu. Pertsona bera (edo, egoki denean, haren familia edo laguntzailea) da bere beharretan aditua.
• Babestu duintasuna. Diseinatu rolak eta egokitzapenak gaitasun desberdinak aldakortasun natural gisa senti daitezen, ez tratu berezi gisa. Ez nabarmendu inoiz inor taldearen aurrean.
• Eman ongietorria laguntzaileei eta azaldu saioan duten zeregina.
• Prestatu materiala eta espazioa aldez aurretik – adibidez, objektu arinagoak edo kolore biziagokoak, gainazal garbiak eta distantzia laburragoak.

04GDPR eta irudiaren pribatutasuna

Argazkiak eta bideoak komunitate-ekitaldien eta emaitzak erakutsi behar dituzten Europako proiektuen ohiko zati dira. Baina I-PLAY curriculuma argia da: ez dugu inoiz parte-hartzaileen identitatea dokumentatzen edo partekatzen proiektuaren ikusgarritasunaren mesedetan, horrek haien duintasuna edo segurtasuna arriskuan jartzen badu. EBko Datuak Babesteko Erregelamendu Orokorraren (GDPR) arabera, pertsona identifikagarrien irudiak datu pertsonalak dira, eta haurren irudiek arreta berezia eskatzen dute.