Zure baliabide-mapa izenez beteta dago: udal-sail bat, bigarren hezkuntzako ikastetxe bat, auzo-elkarte bat, tokian ezaguna den entrenatzaile bat, guraso talde bat. Ez dute denek rol bera izango, eta ez dituzte denak argudio berek konbentzituko. Ikasgai honek haiek sailkatzen eta bakoitzari modu egokian hitz egiten lagunduko dizu.
01Hiru eragile mota
I-PLAY curriculumak hiru talde bereizten ditu. Bakoitzak ikuspegi, hizkera eta eskaera mota desberdina behar du.
| Eragile mota | Nor diren | Zer eman dezaketen | Nola hurbildu haiengana |
|---|---|---|---|
| Aginte formala | Udalak, ikastetxeetako zuzendariak, kirol-federazioak | Baimenak, espazioak, aitortza instituzionala, ikusgarritasuna, batzuetan finantzaketa | Formala, laburra, ebidentzietan oinarritua; lotu dagoeneko dituzten lehentasun eta planekin; egin eskaera argi eta mugatu bat |
| Eragin soziala | Komunitateko liderrak, tokian konfiantza duten pertsonak, entrenatzaile edo adineko errespetatuak, elkarteetako koordinatzaileak | Konfiantza, ahoz ahokoa, instituzioak iristen ez diren taldeetarako sarbidea | Pertsonala, aurrez aurre; aitortu haien ezagutza; gonbidatu ekimena moldatzera, ez soilik sustatzera |
| Onuradunak | Gazteak, talde baztertuak eta haien familiak | Parte-hartzea, ideiak, energia eta, denborarekin, lidergoa | Entzun lehenik; inplikatu erabakietan; erabili haien bideak eta hizkuntzak; erraztu parte hartzea eta egin doakoa |
02Eragileen mapa bat eraikitzea
Tresna sinple bat bi galderako sareta bat da: Zenbateko eragina du eragile honek gure ekimenean? eta Zenbateko interesa izango du ziurrenik?
- Eragin handia, interes handia: bazkide nagusiak – inplikatu itzazu estu (adibidez, laguntzeko prest dagoen udal-kirol saila).
- Eragin handia, interes txikia: eman informazioa eta bilatu haientzat garrantzitsua den ikuspegia (adibidez, lanpetuta dagoen ikastetxe-zuzendari bat).
- Eragin txikia, interes handia: mantendu inplikatuta – askotan zure etorkizuneko boluntarioak eta enbaxadoreak dira (adibidez, jokalari gazte gogotsuak).
- Eragin txikia, interes txikia: mantendu jakinaren gainean, noizbehinkako eguneratze arinekin.
Gogoan izan onuradunek paperean «eragin txikia» dutela eman dezakeela, baina haiek gabe ez dago ekimenik. Ziurtatu haien ahotsa ez dela inoiz sareta bateko lauki batera murrizten.
03Proposamena defendatzea: mezu bat, hiru publiko
Curriculumeko galdera gidarietako batek galdetzen du nola defendatuko zenukeen kirol tradizionalen aldeko proposamena arduradun publiko baten, ikastetxe-zuzendari baten eta guraso baten aurrean. Oinarrizko mezua bera da – joko tradizionalak gazteak mugiarazteko, belaunaldiak lotzeko eta tokiko ondarea bizirik mantentzeko modu merke eta inklusiboa dira –, baina azpimarra aldatu egiten da.
Arduradun publiko bati
- Lotu lehentasun publikoekin: gazteen jarduera fisikoa, gizarte-inklusioa, kultura-ondarea.
- Erabili ebidentziak: I-PLAY Egungo Egoeraren Txostenak ondorioztatu zuen joko tradizionalak kulturalki aitortuta daudela baina ez daudela hezkuntza-sistemetan txertatuta, eta ez dagoela hezitzaileentzako prestakuntza-ibilbide akreditaturik Espainian, Turkian edo Polonian. Espainian, PASOS 2022 azterlanaren arabera, 8–16 urtekoen % 36,7k baino ez ditu betetzen OMEren jarduera fisikoko gomendioak.
- Erakutsi Europako balio erantsia: Erasmus+ Kirola proiektu bat, hiru herrialdetako bazkideekin.
- Egin eskaera zehatz bat: espazio publiko bat arratsalde baterako, udal-kirol egutegian sartzea, edo hizlari bat politika publikoei buruzko mahai-inguru batean.
Ikastetxe-zuzendari bati
- Azpimarratu balio hezitzailea: talde-lana, trebetasun motorrak, kontzentrazioa, kultura-kontzientzia, atseden aktiboak.
- Nabarmendu alderdi praktikoa: material gutxi edo batere ez, saio laburrak, gaitasun desberdinetara egokigarriak.
- Lasaitu segurtasunari eta babesari dagokienez: arriskuen ebaluazioa, idatzizko baimena edozein argazki edo bideotarako, adingabe identifikagarririk ez publizitatean.
- Eskaini erabiltzeko prest dagoen zerbait: doako joko-fitxak eta irakasleentzako lineako ikastaroa, curso.abarka.org helbidean.
Guraso bati
- Hitz egin haren seme-alabari buruz: ondo pasatzea, lagunak, gehiago mugitzea eta pantailen aurrean denbora gutxiago ematea (PASOS 2022ren arabera, Espainiako 8–16 urtekoek batez beste 294 minutu ematen dituzte egunean pantailen aurrean).
- Lotu familiaren oroimenarekin: «Gaztetan antzeko zerbaitetan jolasten al zenuen?»
- Izan argia eta lasaigarria: doakoa, segurua, gainbegiratua, inklusiboa, eta edozein argazki atera aurretik beti haien baimena eskatuta.
04Bazkide instituzionalak identifikatzea
Curriculumak eskatzen dizu gutxienez bi bazkide instituzional potentzial identifikatzeko eta lankidetzarako ikuspegi bat zirriborratzeko. Hautagai onak zure helburuekin bat datozen helburuak dituzten erakundeak dira: udal-kirol sail batek gazte aktibo gehiago nahi ditu; kultura-elkarte batek tradizioak bizirik mantendu nahi ditu; ikastetxe batek jarduera fisiko erakargarri eta merkea nahi du. I-PLAY-n, tokiko aliatuen artean daude Errenteriako Kroma eta, aurreikusitako lankidetza batean, Oiartzungo eta Errenteriako udal-kirol sailak. Hasi elkarrekin egindako jarduera txiki eta zehatz batekin; konfiantza gauzak elkarrekin eginez hazten da.
- ✓Bereizi aginte formala, eragin soziala eta onuradunak – bakoitzak ikuspegi desberdina behar du.
- ✓Mapatu eragileak eraginaren eta interesaren arabera, baina ez utzi inoiz onuradunen ahotsa desagertzen.
- ✓Mantendu oinarrizko mezu bakarra, eta egokitu azpimarra eta eskaera publiko bakoitzari.
- ✓Hasi lankidetzak elkarrekin egindako jarduera txiki eta zehatz batekin.
- 1Zure inguruan, nork du instituzio formalek ordezka ezin duten eragin soziala?
- 2Hiru publikoetatik – arduradun publikoak, ikastetxe-zuzendariak edo gurasoak –, zein iruditzen zaizu zailena konbentzitzen, eta zergatik?